تبلیغات افتخار آفاق
افتخار همه آفاق و منظور منی
شمع جمع همه عشاق و به هر انجمنی
به سر زلفت پریشان تو دلهای پریش
همه خو کرده چو عارف به پریشان سخنی
ز چه رو شیشه دل می شکنی
تیشه بر ریشه جان از چه زنی
سیم اندام و ولی سنگدلی
سست پیمانی و پیمان شکنی
اگر درد من به درمان رسد چه می شد
شب هجر اگر به پایان رسد چه می شد
اگر بار دل به منزل رسد چه گردد
سر من اگر به سامان رسد چه می شد
ز غمت خون می گریم
بنگر چون می گریم
ز مژه دل می ریزد
ز جگر خون می آید
افتخار دل و جان می آید
یار بی پرده عیان می آید
عارف قزوینی
بیدل دهلوی
چندی پیش بنده مقاله ای تحت عنوان «شعر در حصار خیال» در وبلاگم قرار دادم كه در آن نظر خود را در رابطه با بیدل و شعر او و چرایی عدم اقبال عمومی و حتی خاص از اشعار ایشان در ایران، و چرایی استقبال و گسترش اشعار بیدل در خارج از ایران نوشتم و در آن به این نیز اشاره كردم كه چرا تب بیدل این روزهای فرا گیر شده و بعضی از دوستان ادبیاتی ما علاقه مند هستند كه بدان بپردازند. مقاله زیر توسط یكی از شاعران جوان افغانی به نام محمد كاظم كاظمی كه بسیار پراستعداد و پر تلاش هستند تهیه شده و جالب میباشد.
***********
محمد کاظم کاظمی - شاعر مهاجر افغان در نوشتاری تحلیلی علت یا علل گمنامی " عبدالقادر بیدل دهلوی " طی دوره های مختلف ادبی در ایران را بررسی کرده است ، اینکه مشکل از ادبای ایران ، افغانستان و هند بوده یا به سیاست پیشگانی بر می گردد که در گذشته این ملل را از هم جدا و بیگانه کردند .
کاظمی در آغاز نوشته تحلیلی خود آورده است : در حالی که سالهای سال ، شعربیدل درس شبانه و ورد سحرگاه فارسی زبانان خارج از ایران بود، در این کشور نام و نشانی از او در میان نبود و ادبای رسمی و غیررسمی حتی در حد یک شاعر متوسط هم باورش نداشتند. آنان هم که گاه و بیگاه در حاشیه سخنانشان حرفی از او به میان میآوردند، شعرش را نمونه ابتذال میشمردند و مایه عبرت.
پیش از این بسیار کسان کوشیده اند توضیح دهند که چرا چنان شاعری در چنین سرزمین ادب پروری گمنام ماند. هرکسی از ظنّ خود یار این موضوع شده و علتی را مطرح کرده است. گروهی غموض و پیچیدگی شعر بیدل را عامل اصلی دانستهاند ، گروهی تفاوت زبان فارسی دو سرزمین را گروهی مکتب بازگشت و...
نگارنده این سطور، چنین می پندارد که هیچ یک از این عوامل به تنهایی نمی توانستهاند تعیین کننده باشند . مجموعه اینها دخیل بوده و در کنار اینها، یک عامل مهم و مغفول مانده دیگر هم وجود داشته است که اینک به تفصیل ، از آن سخن خواهیم گفت . پس نخست باید نارسایی توجیهات بالا را فرا نماییم و آنگاه ، به نکات نگفته ای که در میان بوده است، برسیم .
تخم شراب
تا نام او (حسن علی جعفر)
بر لوح این زمانه بماند به یادگار
نام مرا نوشت به دفترچهی خیال
و آنشب که مست بود
عکس مرا کشید
اما به جرم لذت یک لحظهی پدر
یک چند در عذاب بسر برد مادرم
بعد از هزار رنج
فارغ شد از کشیدن بار من عاقبت
و من
تا چشمهای خویش گشودم
دیدم که شیرخوارهی دامان آن زنم
دیدم که با کلاف نخ آنچه هست و نیست
خواهم به اوج آسمان برسانم
آنکه دانست، زبان بست
وان که میگفت، ندانست...
□
چه غمآلوده شبی بود!
وان مسافر که در آن ظلمت ِ خاموش گذشت
و بر انگیخت سگان را به صدای ِ سُم ِ اسباش بر سنگ
بیکه یک دَم به خیالاش گذرد
که فرودآید شب را، |
|
| گوئی |
همه رویای ِ تبی بود.
چه غمآلوده شبی بود!
